در این مقاله به بررسی رژیم آلکالاین یا رژیم قلیایی میپردازیم که به تازگی رایج شده و ابداع کنندگان آن معتقدند که مصرف بیشتر مواد قلیایی نسبت به مواد غذایی اسیدی میتواند از ابتلا و پیشرفت بسیاری از بیماریهایی مثل بیماریهای مزمن، دیابت و چاقی جلوگیری کند. این افراد اعتقاد دارند که امروزه رژیم غذایی افراد به سمتی پیش رفته است که مصرف مواد غذایی اسیدزا افزایش یافته و همین علت باعث افزایش بیماریهای قلبی عروقی، کلیوی و دیابت و بیماریهای مزمن شده است.
در ادامه مقاله دربارهی مفهوم قلیایی و اسیدی بودن مواد غذایی و دسته بندی مواد غذایی از لحاظ PH و عوارض و فوایدی که برای رژیم آلکالاین گفته شده است میپردازیم و تاثیر آن روی لاغری سریع و بیماریهای مختلف را بررسی ع. اما چیزی که قبل از خواندن آن باید بدانیم این هست که مطالعات در این حوزه کافی نمیباشد و نتایج اثبات شدهای در مورد این رژیم وجود ندارد و نیاز به تحقیقات بیشتری در این زمینه میباشد.
رژیم آلکالین چیست؟
رژیم آلکالاین یا رژیم قلیایی میباشد یک نوع رژیم غذایی میباشد که تاکید به مصرف بیشتر مواد قلیایی مانند میوه و سبزیجات دارد و مصرف کمتر مواد غذایی اسیدی مانند گوشتها و تخم مرغ و قهوه دارد. در بیشتر پیروی کنندگان این رژیم نسبت مصرف غذاهای قلیایی به غذاهای اسیدی 70 به 30 میباشد. کسانی که این رژیم را قبول دارند معتقدند که مصرف مواد غذایی میتواند PH بدن را تغییر داده و بیشتر بیماریها زمانی اتفاق میافتند که PH بدن اسیدی باشد. به همین دلیل با افزایش مصرف مواد غذایی قلیایی مانند میوهها و سبزیجات و مصرف کمتر مواد غذایی اسید زا به قلیایی شدن بدن کمک کرده و از ابتلا و پیشرفت بسیاری از بیماریها جلوگیری میکند.
قلیایی شدن بدن به چه معناست؟
مواد غذایی بعد از مصرف میتوانند PH ادرار را تغییر دهند و در سه دسته خنثی، اسیدی و بازی قرار گیرند. همانطور که میدانیم بازه PH، صفر تا 14 میباشد و PH پایینتر از 7 اسیدی و بالای هفت در دسته قلیایی قرار میگیرد و تنظیم PH خون نیز برای بدن امری حیاتی میباشد و مقدار آن حدود 7.4 میباشد. سبزیجات و میوهها از جمله اسفناج، کلم، گوجه فرنگی، خیار، هندوانه، انجیر و آجیلها در دسته مواد قلیایی قرار میگیرند این مواد بهتر است بصورت خام مصرف شوند.
مواد فراوری شده و محصولات لبنی و غلات و نوشیدنیهایی مثل قهوه و گوشتها در دسته مواد اسیدی قرار میگیرند. پیروان این رژیم معتقدند که با افزایش مصرف مواد غذایی که در دسته مواد قلیایی قرار میگیرد، میتواند PH بدن را تغییر داده و به سمت قلیایی شدن سوق دهند در صورتی که هیچ شواهد علمی نشان دهنده تاثیر غذاها روی PH خون نمیباشد و بدن ما بسیار هوشمند میباشد به طوری که با مصرف هرگونه ماده غذایی PH بدن را با مکانیسمهایی تنظیم کرده و به حالت نرمال بر میگرداند.
تاثیر اسیدی و قلیایی بودن بر روی سلامتی چیست؟
مکتب فکری این رژیم معتقد میباشد که قلیاییتر شدن PH بدن و کمتر اسیدی میتواند باعث جلوگیری از برخی بیماری و ارتقای سلامت شود. از فواید احتمالی این رژیم میتوان به تاثیر آن روی کاهش مرگ ناشی از بیماریهای مزمن اشاره کرد. شواهد دیگری نشان میدهد که استفاده از رژیم آلکالاین میتواند در افراد مبتلا به سنگ کلیه اثرات مثبتی داشته باشد.
مطالعات دیگری نیز در زمینه با تاثیر رژیم قلیایی روی سلامت توده عضلانی و استخوانی نیز انجام شده است که بیانگر تاثیرات مثبت رژیم آلکالاین میباشد. یکی دیگر از اثراتی که برای رژیم آلکالاین بیان شده اثر ضد التهابی آن میباشد و همین اثر در زمینه با بیماریهای قلبی عروقی کمک کننده میباشد.
در کنار تمامی این مطالب و شواهد، مخالفان این رژیم و همچنین مطالعات ناکافی در رابطه با آن بیانگر این است که بعید است که مصرف مواد غذایی روی PH بدن اثر گذار باشد. با این حال در ادامه این مقاله به مواد مجاز و غیر مجاز در رژیم قلیایی و عوارض این رژیم اشاره میکنیم.
عوارض رژیم قلیایی
در رژیم قلیایی یا آلکالاین به دلیل محدود شدن یک سری از منابع غذایی که در دسته مواد غذایی اسیدی قرار میگیرند، میتواند بدن را با کمبودهایی مواجه کند. محصولات لبنی در رژیم قلیایی محدود شده واز انجایی که این محصولات منابع غنی از کلسیم هستند، میتوان منجر به کمبود کلسیم در فرد شود و دریافت کافی کلسیم را به چالش بکشاند.
یک منبع دیگری که در رژیم آلکالاین محدود میشود، منابع غنی از پروتئین مثل گوشتها میباشد و از آنجایی که دریافت کافی پروتئین تنها از منابع گیاهی دشوار میباشد ممکن است باعث دریافت ناکافی پروتئین شود و مشکلاتی مثل سوءتغذیه و سارکوپنی را ایجاد کند.
تاثیر رژیم آلکالین برای لاغری چقدر است؟
برخی از افراد از رژیم آلکالاین به عنوان رژیم لاغری و کاهش وزن استفاده میکنند. در رژیم قلیایی به دلیل محدود شدن محصولات فرآوری شده مثل سوسیس، کالباس، شیرینی، نوشابه، بستنی، شکر میتواند به دریافت کمتر کالری اضافی و کاهش وزن کمک کند. مصرف زیاد سبزیجات نیز به دلیل کالری کم و افزایش حس سیری به دلیل وجود فیبر میتواند روی روند کاهش وزن اثرات مثبتی بگذارد.
خوراکیهای قلیایی که در رژیم آلکالین میتوان مصرف کرد
خوارکیهای قلیایی که در رژیم آلکالاین یا قلیایی مجاز به مصرف آن میباشیم شامل موارد زیر است:
1. سبزیجات تازه و خام بخصوص فلفل، اسفناج، پیاز، کلم پیچ، سیر، خیار، لوبیا سبز
2. میوه تازه یا آب میوه طبیعی بخصوص توت فرنگی، تمشک، گیلاس، کیوی، گریپ فروت
3. مغزها: گردو، پسته و بادام زمینی
4. ادویههای گیاهی مانند زنجبیل، کاری، ریحان، دارچین
5. منابع پروتئین گیاهی مثل توفو، پودر پروتئین، بادام
6. نوشیدنیهایی که از سبزیجات و میوهها تهیه میشود، دمنوشهای گیاهی و آب
7. عسل، شکر قهوهای
8. مواد تخمیری مثل کفیر
در رژیم آلکالین چه غذاهایی نباید بخوریم؟
این غذاهای تنها باید سی درصد از رژیم لاغری شما را در بر برگیرد.
1. منابع پروتئین حیوانی مانند گوشت قرمز، ماهی، غذاهای دریایی، تخم مرغ
2. محصولات لبنی مانند شیر، پنیر، ماست
3. نوشیدنیهای کافئین دار مانند قهوه و نوشابه
4. گوشتهای فراوری شده مثل سوسیس و کالباس
5. گندم و محصولات گندم، برنج، جو، چاودار و ذرت
6. محصولات فرآوری شده مثل شیرینی، کیک، بستنی
نمونه رژیم آلکالاین
نمونهای از برنامه غذایی یکروزه از رژیم آنلاین قلیایی به شرح زیر است:
صبحانه: اسموتی توت فرنگی و انار
ناهار: سوپ کدو تنبل
میان وعده: یک مشت پسته
شام:سالاد سزار با کمی مرغ
نتیجهگیری
رژیم آلکالاین یکی از رژیمهای استفاده شده در این روزها میباشد که افراد با هدفهای مختلفی چون کاهش وزن از آن استفاده میکنند. فواید رژیم آلکالاین احتمالا به خاطر سالم خوری میباشد که در این رژیم وجود دارد نه به خاطر تاثیری که مواد غذایی قلیایی روی PH خون میگذارند چرا که هیچ منبع علمی تاثیر خوردن مواد غذایی روی PH خون را تایید نمیکند.
بدن ما بسیار هوشمند است و با خوردن هر نوع مواد غذایی چه اسیدی، چه بازی، بلافاصله با مکانسیمهایی در بدن PH را به حالت نرمال که 7.4 میباشد، برمیگرداند. با توجه به مطالب گفته شده در مقاله اگر تمایل به دریافت رژیم آلکالاین یا قلیایی داشتید، حتما از یک متخصص تغذیه مشورت گرفته تا بر اساس نیازهای بدنتان، یک رژیم مختص خودتان تنظیم کند تا دچار عارضه یا کمبود مواد غذایی نشوید. برای دریافت رژیم غذایی میتوانید از طریق سایت دکتر خورشیدی اقدام نمایید.
دکتر خورشیدی
سوالات متداول
1. چگونه بدن را قلیایی کنیم؟
ابداع کنندگان این رژیم معتقدند که مصرف مواد غذایی قلیایی مثل میوهها و سبزیجات از جمله گوجه فرنگی، خیار، کلم بروکلی،کلم، قارچ، آجیلها و… میتواند PH بدن را قلیایی کند.
2. آیا رژیم قلیایی سرطان را درمان میکند؟
نتایج محکمی در این زمینه وجود ندارد و اینکه رژیم قلیایی میتواند سرطان را درمان کند، اثبات نشده است ولی برخی تحقیقات از تحقیقات حاکی از آن است که در بدن قلیایی، مرگ سلول سرطانی بیشتر رخ داده و پاسخ به داروهای مربوط به شیمی درمانی در محیط قلیایی بهتر میباشد.
3. آیا آب لیمو برای رژیم آلکالین مناسب است؟
از آب لیمو نیز میتوان در رژیم آلکالاین استفاده کرد و جزو نوشیدنیهای مجاز در رژیم قلیایی میباشد.
4. آیا عسل برای رژیم آلکالین مناسب است؟
عسل نیز در دسته مواد غذایی نسبتا قلیایی به حساب میآید و میتوان از آن در رژیم آلکالاین یا قلیایی استفاده کرد.
5. چه مدت باید رژیم قلیایی را رعایت کرد؟
رژیم قلیایی را تا 21 روز میتواند ادامه داد اما باید حواستان به مقدار مصرف مواد غذایی قلیایی باشد و نسبت مصرف آنها که هفتاد به سی و یا شصت به چهل میباشد را رعایت کنید. به طور مثال تو پنج وعدهای مصرف میکنید سه وعده قلیایی باشد و دو وعده اسیدی.
