مدتی است که داروهای دیابت به دلیل تأثیری که بر کاهش انسولین و کاهش اشتها دارند، برای لاغری سریع و کاهش وزن هم استفاده میشوند. مانجارو یکی از داروهایی است که برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2 تجویز میشود؛ اما به دلیل تأثیری که بر کاهش وزن افراد مبتلا به دیابت داشته است، امروزه بهعنوان یک داروی لاغری هم توسط پزشکان تجویز میشود. مانجارو یکبار در هفته و با استفاده از یک قلم تزریقی به زیر پوست تزریق میشود. برایآنکه بدانید آمپول مانجارو چیست و چگونه باعث لاغری میشود این مقاله را تا انتها مطالعه کنید.
آمپول مانجارو چیست؟
مانجارو (Mounjaro) یک داروی تزریقی زیر جلدی است که حاوی ماده فعال تیرزپاتید (Tirzepatide) است. این دارو حاوی یک آنالوگ GIP یا یک تقلیدکننده از GLP-1 که به گیرندههای GIP و GLP-1 متصل میشود.
پلی پپتید انسولینوتروپیک وابسته به گلوکز (GIP) و پپتید-1 شبه گلوکاگون (GLP-1) هورمونهایی هستند که بعد از خوردن غذا توسط سلولهای روده ترشح میشوند. این هورمونها باعث ترشح انسولین میشوند و سطح قند خون را کنترل میکنند.
داروی تیرزپاتید به گیرندههای این دو هورمون متصل میشود و باعث ترشح انسولین، کاهش اشتها و کاهش قند خون میشوند. این دارو برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2 و برای درمان چاقی مزمن استفاده میشود.

تجویز مانجارو برای چه کسانی مناسب است؟
سازمان غذا و دارو ایالت متحده (FDA) در سال 2023 تزریق دارو تیرزپاتید (tirzepatide) با نام تجاری زپ باند (Zepbound) را برای درمان چاقی مزمن تایید کرده است. اما آمپول مانجارو هنوز توسط این سازمان برای درمان چاقی تایید نشده است.
به نقل سازمان غذا و دارو ایالت متحده (FDA) تزریق دارو تیرزپاتید برای افراد مبتلا به چاقی مزمن با شاخص توده بدنی 30 کیلوگرم بر مترمربع و افراد مبتلا به اضافهوزن با شاخص توده بدنی 27 کیلوگرم بر مترمربع یا بیشتر تجویز میشود. استفاده از این دارو برای افرادی که به بیماریهای مرتبط با اضافهوزن (مثل فشارخون بالا، دیابت نوع 2 یا کلسترول بالا) مبتلا هستند نیز مجاز است.
مصرف دارو مانجارو برای افراد مبتلا به دیابت نوع 1، افرادی مبتلا به سندرم نئوپلازی چندگانه غدد درونریز نوع ۲ و افرادی که سابقه ابتلا به سرطان مدولاری تیروئید یا سابقه خانوادگی آن را دارند توصیه نمیشود و تزریق آن برای خانمهایی که باردار هستند یا در دوران شیردهی هستند ممنوع است.
آمپول لاغری مانجارو برای لاغری اثر دارد؟
همانطور که گفتیم داروی تیرزپاتید گیرندههای GIP و GLP-1 را فعال میکند و باعث افزایش ترشح انسولین از لوزالمعده میشود. انسولین قند خون را کاهش میدهد و با کاهش سرعت عبور غذا از روده باعث کاهش اشتها میشود. در نهایت این تغییرات باعث کمشدن انرژی دریافتی بدن میشود و در نهایت منجر به کاهش وزن میشود.
بر اساس نتایج بهدستآمده از یک مطالعه که در سال 2022 روی 2539 فرد بزرگسال انجام شده است نشان داده است که داروی تیرزپاتید برای کاهش وزن موثر است. در این مطالعه اکثر افراد حدود 10 درصد وزن خود را از دست داده اند اما تاثیر تزریق تیرزپاتید در کاهش وزن تا 20 درصد نیز مشاهده شده است. البته لازم به ذکر است که این عدد به شرایط فیزیکی فرد و دوز مصرف دارو نیز بستگی دارد و برای نتیجه بخشی باید همراه با ورزش و رژیم لاغری برای لاغری باشد.

استفاده خودسرانه آمپول مانجارو برای لاغری ممنوع
داروی مانجارو مانند سایر داروهای لاغری عوارضی دارد که میتواند سلامتی شما را به خطر بیندازد. به همین دلیل این دارو باید بعد از بررسی دقیق شرایط بیماری و با بررسی سلامتی و سابقه سلامت خانوادگی بیمار تجویز شود.
جدیترین هشداری که سازمان غذا و داروی آمریکا در مورد مصرف این دارو منتشر کرده است خطر جدی این دارو برای سلامت غده تیروئید است. داروی مانجارو احتمال بروز سرطان تیروئید را بیشتر میکند. به همین دلیل تجویز آن برای افراد مبتلا به سرطان تیروئید (کارسینوم مدولاری تیروئید (MTC)) یا افرادی که سابقه خانوادگی ابتلا به این سرطان را دارند انجام نمیشود. در مدتزمان مصرف دارو نیز بیمار باید از نظر علائم سرطان تیروئید بررسی شود و تحتنظر باشد.
در زمان مصرف این دارو اگر علائم سرطان تیروئید مثل خشن و کلفت شدن صدا و گرفتگی صدا که بعد از گذشت چند هفته بهتری نشده است را داشتید یا تودهای در گلوی خود احساس کردید باید این مورد را حتماً با پزشک خود در میان بگذارید.
همچنین اگر هر یک از علائم یا شرایط زیر را داشتید باید قبل از شروع مصرف آمپول مانجارو آن را به پزشک خود در اطلاع بدهید.
- سابقه ابتلا به پانکراتیت
- رتینوپاتی دیابتی
- مشکلات کلیوی و نارسایی کلیه
- مشکلات گوارشی مثل گاستروپارزی
- بارداری یا شیردهی
- هرگونه حساسیت دارویی
توصیه های قبل از مصرف مانجارو
آمپول mounjaro را باید به ران، شکم یا بازوی خود تزریق کنید. همچنین شما باید هر دوز را در جای متفاوتی نسبت به هفته گذشته تزریق کنید. به طور مثال اگر هفته گذشته دارو را در ران خود تزریق کردید این هفته دارو را به شکم خود تزریق کنید. نکاتی که قبل از مصرف مانجارو باید در نظر بگیرید عبارتاند از:
- آمپول mounjaro را در مناطقی که پوست ضخیم، کبود، حساس، سفت، زخم یا آسیبدیده است تزریق نکنید.
- دارو را در ناحیهای از پوست که فرورفته است یا توده دارد تزریق نکنید.
- دارو را طبق دستورالعمل پزشکتان مصرف کنید.
- این دارو مخصوص تزریق زیر جلدی است.
- آمپول mounjaro باید یکبار در هفته تزریق شود.
- مانجارو و انسولین را با هم مخلوط نکنید و آنها را در فاصله خیلی نزدیک به هم تزریق نکنید.
- اگر دوز دارو را فراموش کردید یا آن را اشتباهی بیشتر از مقدار تجویز شده استفاده کردید، این مورد را به پزشک خود اطلاع بدهید.
روش مصرف و عوارض آمپول mounjaro برای لاغری
آمپول mounjaro یکی از داروهای مربوط به دیابت نوع 2 است. این دارو به دلیل تاثیری که روی کاهش اشتها و قند خون دارد برای لاغری نیز استفاده میشود. مانجارو به صورت یک قلم آماده تزریق در داروخانهها فروخته میشود که بیمار باید آن را مطابق با دستور پزشک تزریق کند. البته ما این که دستورالعمل کلی تزریق مانجارو چیست را در ادامه به شما توضیح میدهیم.
البته لازم به ذکر است که این آمپول عوارض زیادی برای لاغری دارد و باید توسط پزشک متخصص تزریق شود. عوارض این دارو عمدتاً گوارشی هستند و شامل استفراغ، اسهال و حالت تهوع میشوند؛ اما مانجارو عوارض جدیتری مثل مشکلات کلیوی و خطر ایجاد سرطان تیروئید هم دارد که باید جدی گرفته شوند.

نحوه تزریق آمپول مانجارو
مانجارو یک داروی تزریقی است که باید هفتهای یکبار تزریق شود. این دارو به شکل یک قلم تزریقی ساده و یکبار مصرف در بازار عرضه میشود که برای تزریق زیر جلدی طراحی شده است. این دارو باید به زیر پوست شکم یا ران تزریق شود. همچنین میتوانید از شخص دیگری کمک بگیرید که آن را به پشت بازوی شما تزریق کند.
- قبل از تزریق دستهای خود را بشورید و محل مدنظر را ضدعفونی کنید. سپس درپوش آمپول را بردارید و قلم تزریقی را بهصورت عمودی و صاف روی پوست خود بگذارید.
- انتهای قلم را بپیچانید و آن را از حالت قفل خارج کنید. دکمه انتهای قلم را فشار بدهید و تا 10 ثانیه نگهدارید. صدای کلیک اول به معنی شروع تزریق و صدای کلیک دوم به معنی تمام شدن تزریق است.
- بعد از تزریق، محل تزریق را فشار یا ماساژ ندهید و در صورت خونریزی، محل را با پنبه خشک خیلی آرام و ملایم فشار دهید.
- در نهایت سوزن قلم تزریقی را با درپوش آن بپوشانید و آن دور بیندازید.
مقدار مصرف آمپول مانجارو
دوز مصرف آمپول مانجارو باید توسط پزشک متخصص و بسته به شرایط بدن هر بیمار تعیین شود. مصرف داروی مانجارو معمولاً از دوز کم شروع میشود و بهمرور دوز آن بیشتر میشود. در نهایت دوز دقیق مناسب برای شما با بررسی تأثیری مانجارو برای کاهش وزن شما داشته است تعیین میشود.
مصرف داروی مانجارو معمولاً با دوز 2.5 میلیگرم شروع میشود. در ابتدا بیمار باید به مدت 4 هفته و هر هفته یکبار 2.5 میلیگرم آمپول مانجارو تزریق کند. سپس دوز مصرف دارو بهمرور بیشتر میشود تا مصرف این دارو باعث کاهش وزن شود. حداکثر دوز مجاز برای مصرف مانجارو 15 میلیگرم در هفته است.
عوارض جانبی جدی آمپول مانجارو
آمپول مانجارو مانند هر داروی دیگری که تا کنون ساخته شده است، عوارضی دارد. این عوارض عبارتاند از:
- حالت تهوع
- سوءهاضمه
- اسهال
- استفراغ
- یبوست
- کاهش اشتها
- دلدرد
این عوارض معمولاً خفیف هستند و بعد از افزایش دوز دارو مشاهده میشوند. اما این دارو میتواند باعث بروز عوارض نادر و جدیتری شود که در صورت مشاهده آنها باید به مراکز درمانی مراجعه کنید و آن را به پزشک خود اطلاع بدهید.
این دارو خطر ابتلا به سرطان تیروئید را بیشتر میکند و میتواند مشکلات بینایی را در افراد مبتلا به دیابت بدتر کند. دیگر عوارض جدی آمپول مانجارو عبارتاند از:
التهاب شدید پانکراس (پانکراتیت)
التهاب شدید پانکراس یا پانکراتیت یکی از عوارض آمپول مانجارو است. پانکراتیت ممکن است بهصورت درد شدید شکم (در ناحیه معده) خود را نشان بدهد. این درد ممکن است همراه با استفراغ باشد.

افت شدید قند خون (هیپوگلیسمی)
اگر مانجارو با داروهای دیگری مثل انسولین یا سولفونیل اوره که باعث کاهش قند خون میشوند مصرف شود، میتواند باعث افزایش بیش از حد ترشح انسولین و افت شدید قند خون شود. به این وضعیت هیپوگلیسمی میگوییم. افت شدید قند خون باعث سرگیجه، احساس سبک بودن سر، سردرد، تاری دید، ضعف، لرز، تعریق، تپش قلب، گیجی، خوابآلودگی، گرسنگی و اختلال در گفتار میشود.
در این حالت باید فوراً شکلات یا یک چیز شیرین بخورید. اگر دستگاه قند خون در منزل دارد، قند خون خود را اندازه بگیرید و درصورتیکه مقدار آن کمتر از 70 میلیگرم در دسیلیتر بود، به مرکز درمانی مراجعه کنید.
واکنش های آلرژیک
داروی مانجارو میتواند باعث حساسیت و واکنش آلرژیک شدید شود. ورم لبها، زبان، صورت، گلو، مشکل در تنفس یا بلع، خارش و بثورات شدید پوستی، سرگیجه، غش و ضربان قلب بالا از علائم حساسیت هستند. در صورت مشاهده این علائم مصرف دارو را قطع کنید و به مرکز درمانی مراجعه کنید.
نارسایی کلیوی
استفراغ و اسهال از عوارض آمپول مانجارو هستند که باعث ازدسترفتن مایعات بدن میشوند. کمآبی بدن باعث تشدید مشکلات کلیوی در افراد مبتلا به نارساییهای کلیه میشود.
مشکلات کیسه صفرا
مشکلات کیسه صفرا مثل تورم کیسه صفرا یا سنگ کیسه صفرا هم یکی دیگر از عوارض آمپول مانجارو است. این عارضه با علائمی مثل احساس درد در بالای شکم، زردشدن پوست یا چشم، روشنشدن رنگ مدفوع (به رنگ خارک رس) و تب خود را نشان میدهد.
نکاتی که باید از عوارض جانبی مانجارو بدانیم
استفراغ، اسهال و کمشدن آب بدن از عوارض شایع داروی مانجارو است. به همین دلیل هنگام مصرف این دارو سعی کنید مایعات زیادی بنوشید تا آب ازدسترفته جبران شود.
افزایش ترشح انسولین و کاهش شدید قند خون از عوارض این دارو است. پس علائم کاهش قند خون را بدانید و سعی کنید قند خون خود را به طور مرتب بسنجید و کنترل کنید.
کاهش اشتها هم از عوارض رایجی است که بعد از مصرف داروی مانجارو مشاهده میشود. این کاهش اشتها برای کاهش وزن و لاغری مفید است؛ اما باید توجه کنید که در صورت کاهش اشتها باید رژیم غذایی شما بهگونهای باشد که مواد مغذی، ویتامینها و مواد معدنی موردنیاز بدن تأمین شود.
هشدار و نکات مهم درباره آمپول مانجارو
داروی مانجارو باید در یک جای خشک و خنک نگهداری شود. این دارو را دور از دسترس کودکان نگهداری کنید و قبل از مصرف تاریخ انقضای آن را چک کنید.
داروهای هورمونی باید بهصورت منظم مصرف شوند و مصرف آنها را نباید بدون مشورت پزشک قطع کنید. اگر فراموش کردید آن را در زمان تعیین شده مصرف کنید، در اولین فرصت دوز تعیین شده را تزریق کنید و سپس در این مورد با پزشک خود صحبت کنید.

مقایسه آمپول مانجارو با سایر داروهای دیابتی و لاغری
همانطور که گفتیم، آمپول مانجارو شکل تزریقی داروی تیرزپاتید است. این دارو یک تقلیدکننده از هورمون GLP-1 است که به کاهش قند خون و اشتها کمک میکند. اما سؤال این است که تفاوت دیگر داروهای لاغری با مانجارو چیست؟
داروی دولاگلوتید: دولاگلوتید مانند مانجارو یکی از داروهایی است که برای درمان دیابت نوع 2 همراه با رژیم غذایی و ورزش استفاده میشود. این دارو یک آگونیست گیرنده پپتید-1 شبه گلوکاگون (آگونیست GLP-1) است که اثرات هورمون اینکرتین درون زا GLP-1 را تقلید میکند. دولاگلوتید با افزایش ترشح انسولین، کاهش ترشح گلوکاگون میزان قند خون را کنترل میکند. همچنین با کاهش سرعت تخلیه معده باعث کاهش اشتها میشود. دولاگلوتید مانند مانجارو یکبار در هفته تزریق میشود؛ اما تأثیر آن برای کاهش وزن از مانجارو کمتر است. تهوع، استفراغ، اسهال، سردرد و کاهش اشتها از عوارض این دارو هستند.
داروی سماگلوتاید: داروی سماگلوتاید با نام تجاری اوزمپیک مانند مانجارو یک آگونیست گیرنده پپتید-۱ شبه گلوکاگون است. این دارو در فرمت خوراکی و تزریق زیر جلدی قابلاستفاده است و برای درمان دیابت نوع 2 و چاقی مزمن تجویز میشود. عملکرد این دارو تقریباً مشابه داروی مانجارو است و با کاهش ترشح انسولین و کنترل قند خون باعث کاهش وزن میشود. عوارض شایع داروی سماگلوتاید شامل تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم و یبوست است.
داروی گلارژین: داروی گلارژین با نامهای تجاری Lantus و Glaine در بازار عرضه میشود. این دارو برای افراد مبتلا به دیابت نوع 1 و 2 تجویز میشود و به مدیریت قند خون کمک میکند. گلارژین یک انسولین است که اثر طولانیمدت دارد و باعث کاهش قند خون میشود. این دارو یکبار در روز و بهصورت تزریق زیر جلدی استفاده میشود.

جمع بندی
داروی مانجارو حاوی ماده فعال تیرزپاتید است که در اصل برای مدیریت قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 تجویز میشود. این دارو ترشح انسولین را کم میکند و با کنترل قند خون و کمکردن اشتها باعث کاهش وزن میشود. به دلیل تأثیر این دارو برای کاهش وزن، مانجارو برای افرادی که مبتلا به چاقی مزمن هستند نیز تجویز میشود. البته استفاده این دارو بهصورت خودسرانه ممنوع است و باید حتماً زیر نظر پزشک متخصص مصرف شود.
دکتر مسعود خورشیدی
سوالات متداول
داروی مانجارو چیست؟
مانجارو یک قلم تزریقی حاوی تیرزپاتید (یک آنالوگ GIP) است که برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2 تجویز میشود. مانجارو برای لاغری یا برای افراد مبتلا به چاقی مزمن هم استفاده میشود.
عوارض آمپول مانجارو چیست؟
آمپول مانجارو باعث بروز علائمی مثل یبوست، اسهال، استفراغ، کاهش اشتها، دل درد و حالت تهوع میشود. پانکراتیت، مشکلات کلیوی، سرطان تیروئید، سنگ کیسه صفرا یا التهاب کیسه صفرا هم از عوارض نادر آن هستند.
آمپول مانجارو را چند وقت یک بار تزریق کنیم؟
این دارو باید هفتهای یک بار تزریق شود.


