آیا تا به حال فکر کردهاید که چرا برخی از افراد به جای کره حیوانی از مارگارین یا کره گیاهی استفاده میکنند؟ برای بسیاری از مصرفکنندگان، انتخاب و نحوه ساخت کره گیاهی به دلیل مزایای سلامتی آن است؛ از جمله کاهش سطح کلسترول و داشتن چربیهای غیر اشباع که برای قلب مفید هستند.
اما این انتخابها همیشه ساده نیست. آیا واقعاً کره گیاهی سالمتر از کره حیوانی است؟ یا باید به دنبال جایگزینهای دیگری باشیم؟ با مطالعه این مقاله، پاسخ تمامی سؤالات خود در مورد مارگارین چیست، کره گیاهی از چی درست میشه، ضرر کره گیاهی، کالری کره گیاهی و خاصیت کره گیاهی را خواهید یافت.
این مقاله را از وبسایت دکتر خورشیدی بخوانید و در صورت داشتن سوالات بیشتر، نظر خود را با ما در میان بگذارید یا از دیگر مقالات تخصصی ما بازدید کنید.
مارگارین یا کره گیاهی چیست؟
مارگارین نوعی محصول غذایی است که از روغنهای گیاهی استخراج و فرآوری میشود. این محصول بهعنوان جایگزینی برای کره حیوانی تولید شده و بیشتر توسط کسانی که به دنبال کاهش مصرف چربیهای اشباع و کلسترول هستند، مورد استفاده قرار میگیرد.
کره گیاهی چگونه درست میشود؟ معمولاً با استفاده از فرایندهایی چون امولسیون و هیدروژناسیون تولید میشود که به آن اجازه میدهد بهصورت جامد در دمای اتاق باقی بماند. مارگارین برخلاف کره حیوانی که از خامه و چربی شیر تهیه میشود، فاقد کلسترول است و اغلب به دلیل دارا بودن چربیهای غیر اشباع، بهعنوان محصولی سالمتر شناخته میشود.
اما نکته مهم این است که برخی از انواع مارگارینها حاوی چربیهای ترانس هستند که مصرف آنها میتواند برای سلامت مضر باشد. در نتیجه، توصیه میشود که هنگام خرید کره گیاهی، به برچسبهای موجود روی بستهبندی دقت کنید و انواعی را انتخاب کنید که فاقد چربی ترانس باشند.
تفاوت کره گیاهی و کره حیوانی
کره گیاهی و کره حیوانی از نظر مواد تشکیلدهنده و ارزش غذایی تفاوتهای زیادی دارند. برای تشخیص کره از مارگارین؛ کره حیوانی از خامه شیر بهدست میآید و به دلیل دارا بودن مقادیر بالایی از چربیهای اشباع و کلسترول، مصرف بیش از حد آن ممکن است به افزایش خطر بیماریهای قلبی منجر شود.
از سوی دیگر، کره گیاهی که تحت نام مارگارین نیز شناخته میشود، از روغنهای گیاهی مثل سویا، آفتابگردان و زیتون تولید میشود و معمولاً فاقد کلسترول است.
کره گیاهی بهتر است یا حیوانی؟
انتخاب بین کره گیاهی و کره حیوانی به نیازهای تغذیهای و سبک زندگی افراد بستگی دارد. اگرچه کره حیوانی دارای طعم قوی و خاصی است که در بسیاری از غذاها قابل جایگزینی نیست، اما مارگارین بهدلیل ترکیب چربیهای غیر اشباع و عدم وجود کلسترول، گزینه مناسبتری برای افرادی است که برای سلامت قلب خود ارزش میگذارند.
خواص کره گیاهی
کره گیاهی، به دلیل ویژگیهای خاص خود، میتواند فواید متعددی برای سلامت بدن داشته باشد. از جمله مهمترین خواص آن میتوان به مصرف کره گیاهی برای لاغری اشاره کرد. در ادامه خواص دیگر آن عبارتند از:
تاثیر کره گیاهی بر سلامت قلب
یکی از بزرگترین مزایای margarine، تأثیر مثبت آن بر سلامت قلب است. چون مارگارین از روغنهای گیاهی با چربیهای غیر اشباع تهیه میشود، میتواند به کاهش سطح کلسترول بد (LDL) کمک کند. این چربیهای غیر اشباع میتوانند بهطور مستقیم در کاهش ریسک ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی مؤثر باشند.
کره گیاهی و تأمین ویتامینها
بسیاری از مارگارینها با ویتامینهای ضروری مانند ویتامینهای A، D و E غنی شدهاند. این ویتامینها نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی بدن، حفظ سلامت پوست و مو و تقویت استخوانها دارند. از سوی دیگر، مارگارینهای غنی شده با استرولهای گیاهی (Plant Sterols) میتوانند به کاهش کلسترول خون کمک کنند.
کاهش خطر دیابت با مصرف کره گیاهی
margarine به دلیل دارا بودن چربیهای غیر اشباع چندگانه و میزان کمتر چربیهای اشباع در مقایسه با کره، میتواند تأثیر مثبتی بر سطح انسولین و تنظیم قند خون داشته باشد. مطالعات نشان دادهاند که مصرف متعادل margarine میتواند به کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ کمک کند.
مشخصات کالری کره گیاهی و حیوانی
| کره گیاهی (مارگارین) | کره حیوانی | مشخصات |
| روغنهای گیاهی | خامه شیر | منبع تولید |
| کم | بالا | میزان چربی اشباع |
| فاقد کلسترول | حاوی کلسترول بالا | میزان کلسترول |
| ویتامین A، D، E | ویتامین A | حاوی ویتامینها |
| کاهش خطر بیماری قلبی | افزایش خطر بیماری قلبی | اثرات بر سلامت قلب |
| در برخی انواع | فاقد چربیهای ترانس | حاوی چربیهای ترانس |
مضرات مارگارین چیست
با وجود اینکه margarine به عنوان جایگزینی سالمتر برای کره حیوانی شناخته میشود، اما برخی انواع آن میتوانند مضراتی نیز داشته باشند. مهمترین مشکل مربوط به مارگارینهای جامد و قدیمیتر، وجود چربیهای ترانس در ترکیب آنها است. مضرات کره گیاهی مارگارین چیست؟
چربیهای ترانس حاصل از فرایند هیدروژناسیون (Hydrogenation) روغنهای گیاهی هستند و مصرف آنها با افزایش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی همراه است. چربیهای ترانس نه تنها سطح کلسترول بد (LDL) را افزایش میدهند، بلکه باعث کاهش سطح کلسترول خوب (HDL) نیز میشوند.
دیگر مضرات margarine به مواد افزودنی و طعمدهندههای مصنوعی آن بازمیگردد. برخی از انواع مارگارینها برای بهبود طعم و رنگ، از مواد مصنوعی و شیمیایی استفاده میکنند که مصرف زیاد آنها میتواند مشکلاتی مانند آلرژیها و حساسیتهای غذایی ایجاد کند.
مارگارین مایع و کاربردهای آن
margarine مایع نوعی از مارگارین است که به دلیل ترکیب روغنهای گیاهی با درصد بالای چربیهای غیر اشباع، به شکل مایع در دمای اتاق باقی میماند. این نوع margarine بیشتر برای کاربردهای پختوپز و سرخکردن مواد غذایی استفاده میشود. به دلیل قوام مایع آن، مارگارین مایع میتواند به راحتی در غذاهایی مثل سسها، سوپها و همچنین در پخت غذاهایی مانند مرغ و ماهی استفاده شود.
margarine مایع برخلاف جامد، میزان چربیهای اشباع پایینتری دارد و به همین دلیل میتواند در رژیمهای کمچرب مورد استفاده قرار گیرد. اما باید دقت شود که برخی از مارگارینهای مایع ممکن است حاوی چربیهای ترانس باشند که برای سلامت قلب مضر هستند.
مارگارین جامد و استفاده در پخت و پز
مارگارین جامد بیشتر در پخت کیکها، شیرینیها و غذاهایی که به قوام بالاتری نیاز دارند، مورد استفاده قرار میگیرد. این نوع margarine به دلیل ترکیب فرآوریشدهاش، در دمای اتاق به صورت جامد باقی میماند و در ترکیباتی مانند کره حیوانی قابل استفاده است.
کره گیاهی برای پخت و پز، جایگزینی مناسب برای کره است، به خصوص در مواردی که نیاز به چربی جامد در دستور غذا داریم. اما استفاده بیش از حد از این نوع margarine ، به خصوص اگر حاوی چربیهای ترانس باشد، میتواند خطراتی برای سلامتی به دنبال داشته باشد.
بنابراین، توصیه میشود همیشه به ترکیبات محصول روی برچسب توجه کنید و نوعی را انتخاب کنید که حاوی چربیهای ترانس نباشد.
مارگارین اسپرید و استفاده در وعدههای روزانه
(Spread) یکی از انواع کره گیاهیهای نرم است که به راحتی بر روی نان یا سایر مواد غذایی قابل پخش است. این نوع margarine به دلیل قوام نرمتر خود، بیشتر در وعدههای صبحانه و میان وعدهها به عنوان جایگزینی برای کره استفاده میشود.
اسپریدها به دلیل داشتن چربیهای غیر اشباع و عدم وجود کلسترول، برای افرادی که به دنبال یک گزینه کمچربتر هستند، مناسباند. مارگارین اسپرید میتواند ویتامینهای ضروری مانند A و D را نیز تامین کند، به همین دلیل مصرف آن در وعدههای روزانه، به خصوص برای افرادی که به دنبال خرید رژیم غذایی سالمتر هستند، توصیه میشود.
اما مجدداً باید به ترکیبات آن توجه کرد تا از مصرفmargarine هایی که حاوی چربیهای ترانس هستند، پرهیز شود.
انواع مارگارین و کاربردهای آن
| حالت فیزیکی | کاربرد اصلی | میزان چربیهای اشباع | میزان چربیهای ترانس | نوع مارگارین |
| مایع | پختوپز، سرخکردن | پایین | بسته به محصول متغیر | مایع |
| جامد | پخت کیک، شیرینی، غذاهای سنگین | بالا | ممکن است وجود داشته باشد | جامد |
| نرم و قابل پخش | کره گیاهی برای صبحانه | متوسط | بسته به محصول متغیر | اسپرید |
طبع کره گیاهی سرد است یا گرم؟
طبع مارگارین بر اساس طب سنتی به دلیل استفاده از روغنهای گیاهی، معمولاً به عنوان یک محصول با طبع سرد شناخته میشود. این ویژگی به این معناست که مصرف آن میتواند برای افرادی که دارای مزاج گرم هستند، مناسبتر باشد.
در طب سنتی، مصرف مواد غذایی با طبع سرد برای کاهش حرارت بدن و ایجاد تعادل مزاج توصیه میشود. اما افرادی که مزاج سرد دارند، باید در مصرف این نوع کره دقت کنند و آن را با مواد غذایی دارای طبع گرم مثل عسل یا زنجبیل ترکیب کنند تا از تأثیرات سردی بیش از حد جلوگیری شود.
در طب مدرن، طبع غذاها معمولاً بر اساس تأثیر آنها بر سلامت بدن و هضم غذا بررسی میشود. از این رو، تأکید بیشتر بر ترکیبات و تأثیرات مواد مغذی آنهاست، نه صرفاً طبع سرد یا گرم آن باشد. اما با توجه به روغنهای استفاده شده در تولید کره گیاهی، این محصول اغلب برای کسانی که به دنبال رژیم غذایی سبک و مناسب برای تعادل بدن هستند، توصیه میشود.
کره گیاهی از چی درست میشه؟
کره گیاهی که به آن margarine نیز گفته میشود، از ترکیب روغنهای گیاهی تهیه میشود. اصلیترین مواد تشکیلدهنده آن شامل:
- روغنهای گیاهی: روغنهای گیاهی نظیر سویا، آفتابگردان، زیتون و کانولا اساس اصلی تولید مارگارین هستند. این روغنها به دلیل داشتن چربیهای غیر اشباع برای سلامت قلب مفیدتر از چربیهای اشباع حیوانی به حساب میآیند.
- آب: آب یکی از اجزای اصلی margarine است که به آن کمک میکند تا بافت نرم و قابل پخشتری داشته باشد.
- امولسیفایرها: مواد امولسیفایر مانند لسیتین (Lecithin) به ترکیب بهتر آب و روغن کمک میکنند و باعث پایداری محصول میشوند.
- نمک و طعمدهندهها: برخی مارگارینها ممکن است حاوی نمک و طعمدهندههای طبیعی یا مصنوعی باشند تا طعم مشابه با کره حیوانی ایجاد شود.
- ویتامینها و مواد افزودنی: بسیاری از margarine ها با ویتامینهای A، D و E غنی میشوند تا ارزش غذایی بیشتری به آنها افزوده شود.
جایگزینهای مارگارین چیست؟
اگرچه مارگارین یکی از محبوبترین جایگزینها برای کره حیوانی است، اما برخی افراد به دنبال گزینههای دیگری هستند که به دلایل سلامتی یا ترجیحات غذایی، مناسبتر باشند. جایگزینهای مارگارین عبارتند از:
- کرههای گیاهی کاملاً طبیعی: برخی محصولات گیاهی مانند کره آووکادو و کره نارگیل میتوانند جایگزین مناسبی برای margarine باشند. این محصولات معمولاً از روغنهای گیاهی طبیعی و بدون فرآوری زیاد تهیه میشوند و به دلیل دارا بودن چربیهای سالم و ویتامینهای ضروری مانند ویتامین E و C، گزینههای مناسبی برای رژیم لاغری سالم هستند.
- کره بادام زمینی یا کره بادام هندی: این کرههای گیاهی که از دانهها و مغزها تهیه میشوند، میتوانند به عنوان جایگزینی طبیعی و مغذی برای margarine استفاده شوند. این محصولات به دلیل داشتن پروتئین و چربیهای غیر اشباع، میتوانند بخشی از رژیم غذایی سالم و مقوی باشند.
- روغن زیتون یا روغن کانولا: برای افرادی که به دنبال جایگزینی سبکتر و مایع هستند، روغن زیتون و روغن کانولا میتوانند به جای مارگارین در پختوپز و تهیه سسها مورد استفاده قرار گیرند. این روغنها حاوی چربیهای غیر اشباع مفید برای قلب هستند و بهویژه در رژیم فستینگ مورد توجه قرار میگیرند.
جایگزینهای کره گیاهی
| مواد تشکیلدهنده اصلی | ویژگیها | کاربردها | جایگزین |
| آووکادو، روغن زیتون | حاوی چربیهای سالم و ویتامین E | سالاد، صبحانه، پختوپز | کره آووکادو |
| روغن نارگیل | دارای عطر و طعم خاص، ضدالتهابی | پختوپز، دسرها، شیرینیپزی | کره نارگیل |
| روغن زیتون خالص | چربی غیر اشباع، مناسب برای قلب | سرخ کردن، سسها، سالاد | روغن زیتون |
| بادام زمینی یا بادام هندی | حاوی پروتئین و چربی سالم | صبحانه، میان وعدهها، دسرها | کره بادام زمینی یا هندی |
جمعبندی
در این مقاله به بررسی مارگارین یا کره گیاهی پرداختیم. از مزایا و مضرات آن گرفته تا انواع مختلف این محصولات و جایگزینهای آنها، همه جوانب مورد بحث قرار گرفتند. با در نظر گرفتن نیازهای تغذیهای خود، میتوانید بهترین انتخاب را برای استفاده از کره گیاهی یا margarine داشته باشید.
علاوه بر این، با مطالعه این مطلب، اطلاعات کافی در مورد ترکیبات این محصولات و تأثیرات آنها بر سلامتی خود کسب کردید. پیشنهاد میکنیم تا از دیگر مقالات وبسایت دکتر خورشیدی بازدید کنید و نظرات خود را با ما در میان بگذارید.
دکتر خورشیدی
سوالات متداول
مارگارین یا کره گیاهی چه تفاوتی با کره حیوانی دارد؟
مارگارین از روغنهای گیاهی تهیه میشود و فاقد کلسترول است، در حالی که کره حیوانی از خامه شیر تهیه میشود و حاوی چربیهای اشباع و کلسترول است.
آیا مصرف مارگارین برای سلامت قلب مفید است؟
بله؛ به دلیل دارا بودن چربیهای غیر اشباع، مارگارین میتواند به کاهش کلسترول بد کمک کرده و برای سلامت قلب مفید باشد.
کره گیاهی از چه موادی ساخته میشود؟
کره گیاهی از ترکیب روغنهای گیاهی مانند سویا، آفتابگردان و کانولا به همراه آب و امولسیفایرها تولید میشود.
